Onderwijszaken

Maakt 5 miljard aan belastinggeld het onderwijs beter? (2)

In onderwijs on 4 februari 2011 at 10:05 PM

Het SBO, de organisatie van werkgevers en werknemers in het onderwijs, heeft gisteren een manifest uitgebracht onder de titel De lat ligt hoog. De uiteindelijke versie is op een aantal punten aangepast in vergelijking met de conceptversies. In deel 1 heb ik gekeken naar de belangrijkste punten uit het manifest. In deel 2 ga ik eens wat dieper in op de genoemde punten en gepresenteerde plannen.

De partners binnen het SBO hebben in de genoemde agenda concrete afspraken gemaakt over de zes thema’s waarvoor zij zich de komende jaren sterk willen maken. Ik geef puntsgewijs mijn visie op de gepresenteerde thema’s.

1. Aantrekkelijke loopbanen in het onderwijs en meer mobiliteit 
In mijn eerdere bijdragen Taakspecialisaties in het basisonderwijs 1 en 2 schreef ik hier ook al kort over. We moeten inderdaad af van ‘carrière maken in het onderwijs betekent manager worden‘. Want zo wordt nog teveel gedacht en gehandeld. Maar leerkrachten zijn opgeleid en aangenomen om met kinderen te werken en op dat terrein zouden zij zich verder moeten kunnen, maar vooral willen ontwikkelen. Want aan dat laatste schort het nogal eens. Het SBO scoort hier een nette voldoende.

2. Behouden van ouderen 
Waarom moeten er wel arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden die goed doorwerken belemmeren voor de oudere werknemer worden weggenomen, maar niet voor de jongere werknemers? Want daar hoor je het SBO niet over, terwijl het juist erg belangrijk voor de langere termijn is, om jongeren het onderwijs in te krijgen en vast te houden. En dat lukt beiden al jaren niet. Hier scoort het SBO wat mij betreft een flinke onvoldoende.

3. De professional centraal 
Het SBO wil dat de professionals op de werkvloer meer ruimte krijgen en dat zij elkaar aanspreken op behaalde leerresultaten. Hier ben ik het in theorie mee eens, maar eerst moeten deze professionals zich professioneel leren gedragen en met (opbouwende) kritiek leren omgaan. Professioneel zijn, betekent bijvoorbeeld ook je continu blijven scholen en op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen. En dat is helaas een zeldzaamheid in het onderwijs. Het stimuleren van teams van docenten en ondersteunend personeel juich ik dan ook zeker toe, maar het honoreren pas als er daadwerkelijk structureel betere prestaties worden geleverd. Het SBO scoort hier een mager vijfje vanwege het lage realiteitsgehalte en de slechte praktijkkennis.

4. Ruimte en tijd voor ontwikkeling en scholing 
Ruimte, tijd en geld voor ontwikkeling en scholing moet er zijn. Grappig genoeg is die er ook wel. De tijd wordt nog weleens als een probleem gezien, maar dat komt omdat leerkrachten van alles doen, wat niet tot hun primaire taken behoort. En is er geld? Ja hoor, bij de meeste scholen en schoolbesturen is de scholingspot aan het einde van een jaar niet leeg. Een stimulerende werkomgeving (werkplekken, computers et cetera) wil het SBO. Alsof computers het onderwijs beter maken. Het SBO scoort op dit punt een onvoldoende.

5. Een open overlegcultuur, vertrouwen tussen management en leraren 
Het SBO stelt dat ‘in onderwijsinstellingen open over het onderwijs gepraat worden waarbij docenten erkend worden als specialisten in kennis en leren. Vertrouwen tussen management en onderwijspersoneel is essentieel.‘. In theorie klinkt dit geweldig, maar de realiteit is anders. Vaak zie je dat managers de leerkrachten wel vertrouwen, maar dat dit andersom niet gebeurt. Ook is het niet zo dat leerkrachten in praktijk die specialisten in kennis en leren zijn. Daarvoor is het niveau van de lerarenopleidingen te laag en scholen de leerkrachten te weinig bij (zie ook: Pabo’s sluiten en opnieuw beginnen). Het SBO scoort hier een zeer dikke onvoldoende.

6. Een hoog opleidingsniveau en blijven leren 
Op dit punt ben ik het wederom in theorie eens met het SBO. Alleen ook hier geldt dat het SBO uitgaat van een ideaalplaatje, terwijl de praktijk bijna het tegengestelde is. Hierover schreef ik op 24 januari van dit jaar: Tijd voor hardere eisen aan leerkrachten. Want zolang vrijwel iedereen leerkracht kan en mag worden, komt er niets terecht van de SBO-wens om ‘in het onderwijs alleen ‘de beste’ mensen te gebruiken.‘. Het SBO scoort hier een vijfje.

Om bovenstaande zes thema’s te realiseren vraagt het SBO om een extra impuls van 5 miljard euro netto. Zij claimen dat Nederland daarmee met de onderwijsuitgaven op het OECD-gemiddelde van 5,9% van het BBP komt. Alsof dit laatste cijfer een garantie voor goed onderwijs is. Het is gewoon een cijfer dat als excuus wordt gebruikt om hun ongefundeerde claim te onderbouwen.

Het SBO wil het geld voor een belangrijk deel inzetten ten behoeve van:
1- verbetering van de primaire arbeidsvoorwaarden;
2- scholing en opleiding;
3- extra personeel, zodat er tijd vrij komt voor scholing, ontwikkeling, onderzoek en
4- verbetering van carrièrepaden.

Bovenstaande punten 2 en 3 behoeven geen extra geldelijke impuls. Daar is nog een wereld te winnen door beter met de huidige middelen om te gaan (zie ook bijde zes thema’s). Hetzelfde geldt grotendeels voor punt 4 (zie ook hierboven en bij eerdere bijdragen). Wat betreft punt 1: daar heeft het SBO een realistisch punt te pakken. Al kan er binnen de verschillende schoolbesturen nog heel wat bezuinigd worden, zodat het dan vrijkomende geld besteed kan worden voor verbetering van de primaire arbeidsvoorwaarden.

Dus: maakt 5 miljard euro het onderwijs beter? Nee, ongetwijfeld niet. Niet zolang de huidige structuren, het huidige denken en de huidige slechte regelingen niet worden aangepakt. En als dat gebeurt, komt er zoveel geld en tijd vrij, dat er bij lange na geen 5 miljard nodig is. Ik blijf voor voorlopig bij mijn pleidooi voor Innovatiefonds Onderwijs!

Geschreven op: dinsdag 3 oktober 2006

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: