Onderwijszaken

In Bergharen komt een nieuwe ‘democratische school’

In basisschool, onderwijs on 19 februari 2011 at 12:21 PM

In een gebouw aan de Dorpsstraat in Bergharen opent als alles goed gaat per 1 april a.s. Terra Incognita. De initiatiefnemers noemen het een ‘democratische school met een sociocratisch beslissingsmodel‘.

Terra Incognita is een particuliere school voor alle kinderen van vier tot achttien jaar. het feit dat het een particuliere school is, betekent dat de schoolkosten voor de ouders een stuk hoger zullen liggen dan op een reguliere school. De initiatiefnemers schrijven hier zelf over: ‘We willen kwalitatief en uniek particulier onderwijs bieden voor een redelijke prijs. Op dit moment zijn er nog geen precieze bedragen bekend. Wel kunnen we een voorlopige indicatie geven. De kosten bedragen dan ongeveer 275 euro per kind per maand exclusief de kosten voor de BSO.‘. Dit klinkt een beetje als een blanco cheque die de ouders moeten tekenen. En dat is vreemd, zeker een maand voor de start van de school.

Wat betreft de schooltijden en vakanties wil de school het ook wat anders aanpakken dan traditioneel het geval is in Nederland: ‘De school zal 48 weken per jaar geopend zijn op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 8 – 18u. De BSO maakt hierbij integraal deel uit van de school. Buiten de twee weken zomervakantie en twee weken kerstvakantie zijn ouders en kinderen vrij om zelf hun vakanties te plannen.‘ Ouders en kinderen zijn dus dagelijks 10 uur lang van elkaar gescheiden. Deze nieuwe school dringt zichzelf wel heel erg het leven van mensen binnen. Dit terwijl een school of medewerkers van een school nooit een goede vervanging kunnen zijn voor ouders en het contact met ouders.

De missie van de school luidt als volgt: ‘Democratische school Terra Incognita streeft ernaar een levensechte leeromgeving te bieden, waar de voorwaarden worden gecreëerd voor kinderen en jongeren om hun eigen leerweg te ontdekken en te volgen. De school gaat uit van de eigen ontwikkelingsdrang van het kind; kinderen willen uit eigen motivatie deelnemen aan de cultuur waarin zij opgroeien en leren al doende en spelenderwijs alle vaardigheden die zij nodig hebben.‘. Waar kennen we dergelijke teksten ook al weer van? Oh ja, van onder meer de Iederwijsscholen en het zogeheten Nieuwe leren. Kortom: weinig nieuws onder de zon als het gaat om de missie van de school.

Verder is het volgende te lezen op de website van de Terra Incognita: ‘Terra Incognita hanteert het sociocratisch beslissingsmodel. Dit model gaat uit van het principe dat alle leden van de schoolgemeenschap een voorstel kunnen in brengen in de kring waar het voorstel thuishoort en dat een besluit genomen kan worden wanneer geen van de aanwezige leden overwegend beargumenteerd bezwaar heeft tegen het nemen van dat besluit. Dit principe wordt het consentbeginsel genoemd. De democratische school vraagt dat men de gedeelde verantwoordelijkheid neemt voor de school als geheel. Alle betrokkenen zijn verantwoordelijk voor het vormgeven van de eigen leerweg, het schoolklimaat en de schoolgemeenschap. De school legt grote nadruk op het waarborgen van de fysieke en emotionele veiligheid in en rondom de school.‘. Het bijzondere is, is dat er een ijzeren vuistregel is: allen verantwoordelijk, niemand verantwoordelijk. Deze school negeert blijkbaar deze vuistregel. Of is het allemaal schijn en is er wel degelijk iemand of een groep die uiteindelijk de touwtjes in handen heeft?

Lees ook: Particuliere basisschool ‘De Ruimte’ is volgens inspectie geen school

Advertenties
  1. Ik he4b in toenemende mate problemen met dit soort initiatieven. Ik zie deze instellingen als een product van de concurrentiedruk en het voortdurende maar toegeven aan de roep van ouders om meer “kinderdumps”

  2. Inderdaad, dat gevoel bekruipt mij ook. Soms denk ik wel eens dat het bij de tijdsgeest hoort. Vandaar dat ik zoiets heb van: ga je gang, probeer maar. Toch kom ik niet los van het gevoel dat het hier helemaal niet om de kinderen gaat.

  3. Wat een tendentieus stuk. Het lijkt erop dat de schrijver bij voorbaat heeft besloten dat dit initiatief niets is. Kritische kanttekeningen kun je over discussieren, maar ik krijg echt lachstuipen als het gaat over dat het slecht zou zijn dat kinderen en ouders 10 uur per dag van elkaar gescheiden zijn. Welkom in de wereld! Misschien willen jullie terug naar begin 20e eeuw waar moeder de vrouw thuis was? En dan nog de reactie dat het ouders en initiatiefnemers van deze school helemaal niet om de kinderen zou gaan. Het lijkt me goed dat kinderen opengesteld worden aan meer open en bevlogen geesten dan de bovenstaande..

  4. @Els
    Wat een pinnige reactie zeg. Ben je op je teentjes getrapt? Wellicht omdat je iets te doen heb met dit initiatief? Jammer dat je zo reageert en daarmee een inhoudelijk gesprek in feite direct onmogelijk maakt.

    Dit initiatief mag van mij, net als ieder onderwijsinitiatief. Nieuwe informatie zal het vermoedelijk niet opleveren, aangezien het geen school is op basis van een nieuw format. Dat kan je ook lezen in mijn bijdrage. Maar dat enkelen iets hebben bedacht, wil niet betekenen dat je het kritiekloos moet omarmen. Zoals je ook onder http://www.vkblog.nl/bericht/369616/In_Bergharen_komt_een_nieuwe_%27democratische_school%27 kunt lezen, reageren meer onderwijsmensen met enige terughoudendheid (alle reageerders zijn onderwijsmensen overigens).

    Kritisch kijken naar initiatieven in het onderwijs wordt al te weinig gedaan; meestal omdat er reacties zoals die van jou volgen. Op de man spelende reacties bedoel ik dus (lees alleen al je laatste volzin nogmaals).

    Jammer dat we niet kunnen komen tot een uitwisseling van gedachten over dit initiatief.

  5. Het lijkt erop dat je zelf moeite hebt met kritische reacties ;).

    Ik heb niets met het initiatief van doen. Jammer dat je meteen op de man speelt door dat te suggereren.

    Waar ik wel benieuwd naar ben, is hoe het qua verantwoordelijkheid uitpakt. De vraag die je daarover impliciet stelt, vind ik interessant. We zullen het zien. Jammer vind ik weer de manier waarop je dit opbrengt. Je stelt geen vraag, maar probeert het zo te stellen dat ze er nooit goed vanaf kunnen komen.

  6. @Els
    Nee hoor, tegendeel zelfs. Omdat ik van mening ben dat kritisch reageren, binnen de grenzen van respect, een bijdrage/mening beter kan maken.

    Ik vroeg mij af of je verbonden bent aan het initiatief. Wat niet vreemd is volgens mij, gezien je twitterbericht erover en je aanvallende reactie hierboven. Overigens betekent om de man spelen iets anders dan iets dergelijks veronderstellen.

    Maar goed, ik zet een streep onder het eerdere en hoop dat we normaal van gedachten kunnen wisselen over de inhoudelijke kant van deze bijdrage en het initiatief. Akkoord?

    Je laatste vraag gaat neem ik aan over de laatste regels van de bijdrage: ‘Het bijzondere is, is dat er een ijzeren vuistregel is: allen verantwoordelijk, niemand verantwoordelijk. Deze school negeert blijkbaar deze vuistregel. Of is het allemaal schijn en is er wel degelijk iemand of een groep die uiteindelijk de touwtjes in handen heeft?’.
    Het kan wat mij betreft wel degelijk goed uitpakken, wat zeg ik: ik zou niet weten waarom niet. Daarbij denk ik wel dat het anders gaat uitpakken dan de school zich nu voorstelt. Het is niet werkzaam om iedereen verantwoordelijk te maken. Daarbij heb je simpelweg te maken met tegengestelde belangen; vroeger of later komen die belangen tegenover elkaar te staan. En wat dan? In dergelijke situaties zal iemand of zal een orgaan de knopen moeten doorhakken. Volstrekt ligitiem wat mij betreft.
    Je ziet deze bewegingen ook op Iederwijs-scholen, scholen die werken volgen het principe van Natuurlijk Leren of het Nieuwe leren en ook bij andere “democratische” scholen.

  7. Beste onderwijszaken,

    Kritiek is van levensbelang voor elk idee, anders verval je tot dogma en dogma’s houden geen rekening met mensen

    Blijft evenwel het verzoek deze kritiek waar mogelijk te onderbouwen.Daarom de vraag aan de schrijver om zich eens te verdiepen in de historie en praktijk van het democratisch onderwijs. De website van Terra Incognita biedt daarvoor voldoende aanknopingspunten, evenals mijn blog http://vrij-natuurlijk.nl

    Toch wil ik best puntgewijs ingaan op de aangehaalde zaken:

    1-Blanco cheque, niet bepaald. Maar als u serieueze interesse heeft zou ik eens contact opnemen.

    2-Schooltijden: In tegenstelling tot regulier onderwijs dat het dagritme, de vakanties en alles eromheen dicteert zijn ouders en kinderen hier juist vrij om met in acht neming van de minimale aanwezigheidsplicht zelf hun schooltijden en vakanties te bepalen BINNEN de door ons geboden ruimte van 8-18u, 48 weken per jaar. Je kunt dus in april vier weken op vakantie en elke dag om 10:00 uur aankomen, geen probleem. Dit lijkt mij juist ten goede komen aan relatie tussen ouder en kind. Ook is er voor ouders veel meer ruimte om op aanvraag in de school te zijn. Sowieso zijn ouders welkom in de school bij het wegbrengen en ophalen.

    3-Iederwijs en het nieuwe leren. Been there done that! Ik heb het gezien/er gewerkt en ik heb er van geleerd hoe het niet moet cq beter kan. Bovendien leggen wij onze wortels nog veel verder terug, namelijk tot Tolstoj. Wij pretenderen dan ook niet “nieuw” te zijn, maar wel vernieuwend. Problemen met iederwijs en het nieuwe leren hadden vooral betrekking op slechte implementatie en tegenstrijdigheden in het concept. Democratisch onderwijs heeft daarentegen een bewezen succes-historie.

    4-Iedereen verantwoordelijk – niemand verantwoordelijk. Mis, het moet zijn “iedereen SAMEN verantwoordelijk”. Je negeert glansrijk de vele informatie die over sociocratie beschikbaar is, waarvoor hulde. En nogmaals, de oudste democratische school Summerhill (90 jaar dit jaar) bewijst dat het wel degelijk kan. Aan best practices geen gebrek.

    Tot slot; de Ruimte is inmiddels voor zowel het VO als PO erkend, maar dan moet je dat eerlijkheidshalve ook vermelden en niet met gedateerde informatie gaan smijten. Kortom, check je informatie.

    Dus nogmaals, kritiek is nodig, maar graag wel gefundeerd.

    Hartelijke groet, Ilja van Bemmel, initiatiefnemer Terra Incognita

    • @Ilja
      Dank je wel voor je uitgebreide reactie. Door het uitwisselen van gedachten en meningen, worden gedachten gescherpt en meningen al dan niet verstevigd of aangepast. Winst is er altijd volgens mij.

      Als je het goed vindt, houd ik dezelfde volgorde aan als jij doet.

      Punt 1
      het feit dat er op de website geen uitsluitsel wordt gegeven en er zelfs vaag taalgebruik wordt gebruikt, rechtvaardigt m.i. de term ‘blanco cheque’. Om dit te voorkomen is het volgens mij beter en transparanter om dan bedragen helemaal weg te laten en in het geheel te verwijzen naar de school voor meer informatie. dit onder vermelding dat het juiste bedrag nog niet vastgesteld, maar niet schrikbarend hoog is (o.i.d.).

      Punt 2
      De flexibiliteit t.a.v. de schooltijden per dag wordt naar mijn mening onvoldoende tot niet duidelijk op jullie website. Daar komt juist naar voren dat de kinderen van ’s ochtends vroeg tot de avond op school aanwezig zijn. De flexibiliteit t.a.v. vakanties is niet nieuw en staat wat mij betreft ook niet ter discussie. Dat ouders in de school welkom zijn bij het brengen en halen is naar schatting op 85% van de scholen het geval overigens.

      Je schrijft verder ‘lijkt mij juist ten goede komen aan relatie tussen ouder en kind.’, maar ik mis het inhoudelijke argument hiervoor.

      Punt 3
      De Iederwijsscholen en ook de scholen met de concepten van het Nieuwe Leren of het Natuurlijke Leren hebben dezelfde claims t.a.v. de bewijsbaarheid van de effectiviteit. Dus dat zegt mij helemaal niets. Als dat argument steekhoudend was, zouden er geen zeer zwakke scholen in Nederland zijn namelijk. Ook je argument dat jullie filosofie verder terug in de tijd ligt, is geen argument waardoor zou kunnen blijken dat het concept zorgt voor een goede school.

      Punt 4
      Zoals je kunt lezen schreef ik: ‘Het bijzondere is, is dat er een ijzeren vuistregel is: allen verantwoordelijk, niemand verantwoordelijk.’ Deze omschrijving is de juiste vorm en niet die van jou. Dat is wellicht een passende omschrijving voor jou, maar dat maakt die van mij niet onjuist. Ik negeer niets glansrijk, maar ik heb geen last van oogkleppen (niets persoonlijks mee bedoeld; is enkel een uitdrukking), waardoor ik mij enkel focus om vermeende goede punten uit één theorie, maar sta open voor alle soorten concepten. Zonder daarbij mijn vermogen om kritisch te zijn, verlies. Ik ben bv. een adept van de onderwijsvorm Storyline Approach, maar ben wel degelijk kritisch t.a.v. onderdelen hiervan. Ik ben het met veel gedachten van Luc Stevens eens, maar heb ook flinke discussies met hem gehad.

      En normaals: het feit dat er een school is die op basis van dit concept succesvol is, zegt helemaal niets over een mogelijk succes van jullie school (dat ik overigens jullie/de kinderen wel degelijk gun). Als dat verband wel bestond, zouden er geen zeer zwakke scholen zijn in ons land of elders.

      Het artikel over De Ruimte dateert uit 2007, dus de informatie in dat artikel klopt geheel gezien de situatie van dat moment. De datum staat ook keurig onder het artikel.

      Tot slot: verwijt nooit zomaar iemand dat er geen onderzoek is gedaan, dat men geen verstand van zaken heeft of dat er ongefundeerd kritiek wordt geleverd. Blijf liever kritisch t.o.v. eigen gedachten (of geleende gedachten) en eigen handelen.

      Met oprecht vriendelijke groet

  8. Beste Onderwijszaken (tot wie richt ik mij nu eigenlijk?)

    Volgens mij is het verwijt dat er geen onderzoek is gedaan naar dit specifieke onderwijs niet onterecht aangezien je aantal zeer suggestieve en onjuiste veronderstelling doet waarin ik op geen enkele wijze de praktijk of theorie (los van de vraag of deze juist is) van het democratisch onderwijs herken. Het voorstel kritisch naar mijn eigen gedachten (en tussen aanhalings tekens geleende gedachten) te kijken komt op mij een beetje uit de hoogte over. Vanzelfsprekend ben ik kritisch ten opzichte van mijn eigen gedachten – constante wetenschappelijke én zelf kritiek hebben mij al verschillende malen in mijn leven tot inzichten gebracht die zich niet verdroegen met de dogma’s van mijn directe omgeving of mijn eigen overtuigingen. Ik maak uit jouw woorden de veronderstelling op dat ik wellicht klakkeloos van alles zou aannemen wat in mijn staartje past. Het zal je daarom verbazen dat ik op mijn site er niet voor terugdeins om onderzoek naar democratisch onderwijs dat methodologisch op zijn zachts gezegd twijfelachtig is ook als zo danig te benoemen. Zie op de pagina http://vrij-natuurlijk.nl/democratisch-onderwijs-pagin/onderzoek-naar-democratisch-onderwijs/ bij “legacy of trust” Ook haal ik zonder problemen citaten van BON aan en onderschrijf ik zelfs veel van hun stellingen. Uiteindelijk gaat het mij om een beter begrip van de waarheid, en niet om het uitventen van een tot identiteit verworden leerstelling.

    Punt 1: daar kun je het mee eens zijn of niet, dat laat ik zo.

    Punt 2: Op de site staat alleen wanneer de school open is en nadrukkelijk niet wanneer men aanwezig moet zijn in tegenstelling tot wat jij schrijft. Wellicht is dit te onduidelijk maar het rechtvaardigt evenmin allerlei suggestieve aannames die eenvoudig te controleren waren geweest. En we zeggen ook niet dat we dit rooster hebben uitgevonden, maar vind jij maar eens een school waar het kan. Ik bestrijd overigens dat men op 85% van de scholen als ouder tussen 8 en 9 en 3 en 5 kan binnenlopen, koffie kan pakken en ergens met een paar andere ouders kan gaan zitten praten terwijl de kinderen spelen of werken. Mijn argument is niet meer of minder inhoudelijk dan jouw bewering dat “en school of medewerkers van een school nooit een goede vervanging kunnen zijn voor ouders en het contact met ouders.”

    Punt 3: Iederwijs en het nieuwe leren hebben nooit kunnen claimen dat hun concept al meer dan honderd jaar succesvol is. Hiervoor zijn ze nog te jong. En welke claims dit precies zijn en op wat voor manier wij die herhalen kan ik niet opmaken uit jouw tekst helaas. De relatie met zwakke scholen ontgaat mij – misschien kun je dit toelichten? Jouw aanvankelijke opmerking bij punt 3 ging over de overeenkomst tussen onze visie en die van iederwijs (Zoals ik het zie hanteer jij de logische drogreden “schuldig door associatie”) en de vermeende noviteit hiervan (die wij nooit hebben geclaimd) en niet over effectiviteit of argumenten daarvoor.

    Punt 4: Jij vindt dat iets een ijzeren vuistregel is? Dan staat het mij vrij om het tegenovergestelde te vinden. Met welk gezag kun jij claimen dat jouw omschrijving van een concept waar je klaarblijkelijk geen verstand van hebt (wat weet je daadwerkelijk over sociocratie – ooit een sociocratische schoolvergadering bijgewoond of je verdiept in de sociocratische methode?)juister is dan mijn op verdieping, ervaring en training gebaseerde oordeel? Dat kun je niet m.i. Dat je open staat voor andere ideeën of een adept bent van storyline approach (ben je bekend met Kieran Egan?) heeft daar niets mee te maken.

    Ik claim overigens nergens dat onze school succesvol zal zijn, ik verwijs alleen naar het feit dat het concept niet per definitie niet succesvol zou zijn. Dat is in het licht van jouw uit louter suggestieve vragen bestaande artikel geen overbodigheid. Daarom zou ik deze thread ook niet meteen bestempelen als een mooie inhoudelijke discussie. Er wordt behoorlijk langs elkaar gepraat en geschreven. Persoonlijk zou ik het prettig vinden als je nu eens duidelijk beargumenteerd en geïnformeerd stelling nam: “ik vind democratisch wel/niet goed omdat:”

    Dat je ons succes gunt neem ik graag van je aan, ik twijfel evengoed nog steeds aan je goede bedoelingen omdat je in je hoofdartikel wel heel makkelijk probeert te scoren. Alsof je een negatieve recensie schrijft over een film aan de hand van de filmposter. Dat gevoel neem je niet zomaar meer weg.

    En aangezien ik nog steeds geen idee heb tot wie ik mij richt stel ik mij iets gereserveerder op.

    Groeten, Ilja

    • @Ilja
      Gezien je gekozen woorden en je toonzetting, zeker in het tweede deel van je laatste reactie, voel ik mij niet uitgenodigd om er op te reageren. Tegendeel zelfs. Mocht je wel op een normale toon inhoudelijk van gedachten willen wisselen, dan nodig ik je met een open houding en oprecht uit een andersoortige reactie te plaatsen.

      Voor nu en wellicht tot dat moment, concludeer ik dat deze opeenvolging van reacties tussen jou en mij, hier stopt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: